Raken powerbanks leeg wanneer ze niet worden gebruikt? Oorzaken en oplossingen

“Als ik mijn powerbank een tijdje niet gebruik, raakt de batterij dan alsnog leeg?”

— Gebruiker van Reddit

Dit is een veelgestelde vraag waar velen van ons op een bepaald moment over hebben nagedacht. Het simpele antwoord is ja: ongeacht of hij in een bureaulade of in je handbagage belandt, een powerbank verliest na verloop van tijd zijn lading. Dit verschijnsel wordt zelfontlading genoemd. Dit is normaal gedrag van oplaadbare batterijen en geen teken van schade.

In dit artikel leggen we uit waarom dit gebeurt. We bespreken ook wat als normaal wordt beschouwd en geven eenvoudige stappen om ervoor te zorgen dat je powerbank klaar is voor gebruik wanneer je hem nodig hebt.

Waarom je powerbank lading verliest wanneer hij niet wordt gebruikt

We hebben het allemaal meegemaakt: je pakt je krachtige powerbank er na een paar weken weer bij en ziet dat er enkele procenten lading verdwenen zijn. Dit gebeurt vanwege de manier waarop deze batterijen zijn opgebouwd.

1. De zelfontladende aard van lithiumbatterijen

Lithium-ion- of lithium-polymeercellen, die in de meeste moderne powerbanks worden gebruikt, worden gewaardeerd om hun lage gewicht, hoge energiedichtheid en betrouwbaarheid. Toch ontladen alle lithiumbatterijen zichzelf op natuurlijke wijze, ongeacht de fabrikant. Zelfontlading is het geleidelijke verlies van energie als gevolg van interne chemische reacties in de cel. Deze reacties komen voor, ook wanneer de batterij niet in gebruik is.

Zelfontlading betekent niet dat je batterij defect is; het is een normaal onderdeel van de elektrochemie van batterijen. Over het algemeen verliest een goede lithiumbatterij tussen de 2% en 5% lading per maand. Hoogwaardige modellen van bekende producenten bevinden zich doorgaans onder dit bereik, terwijl goedkopere batterijcellen sneller beginnen te verouderen.

Je kunt een powerbank zien als een watertank met een klein lek. Het water (de lading) zal uiteindelijk weglekken, of je hem nu gebruikt of niet. Daarom blijft zelfs de best onderhouden powerbank nooit onbeperkt op 100% lading.

2. Stand-by stroomverbruik door interne elektronica

Elke powerbank bevat meer dan alleen een batterij; er zitten ook regelchips, spanningsregelaars, beveiligingscircuits en LED-indicatoren voor het batterijniveau in. Ondanks dat ze weinig energie verbruiken, verbruiken deze circuits altijd een kleine hoeveelheid stroom, zelfs wanneer het apparaat niet in gebruik is.

3. Omgevingsfactoren

Hoewel de conditie van de batterij essentieel is, is de plek en manier waarop je je powerbank opslaat net zo belangrijk. Warmte versnelt de chemische reacties in lithiumcellen, waardoor ze sneller hun lading verliezen. Aan de andere kant van het temperatuurspectrum veroorzaken extreme koude temperaturen niet direct een snellere ontlading, maar ze kunnen wel het vermogen van een batterij om lading vast te houden permanent schaden. Herhaalde en langdurige blootstelling aan kou kan zelfs de interne structuur van de cel onherstelbaar aantasten.

Vochtigheid is een andere factor om rekening mee te houden. Water kan printplaten (PCB’s) in de behuizing aantasten, wat kan leiden tot stroomlekkage of in het ergste geval kortsluiting.

Stel dat je een powerbank van 10.000 mAh hebt die drie maanden bij kamertemperatuur is opgeslagen. In de praktijk kan een goed onderhouden powerbank die bij kamertemperatuur wordt bewaard, in drie maanden tijd tussen de 6% en 15% aan capaciteit verliezen. Dat betekent dat een apparaat van 10.000 mAh onder optimale omstandigheden nog ongeveer 8.500 mAh of meer kan hebben.

Als de batterij echter van mindere kwaliteit is of onder slechte omstandigheden is opgeslagen, zal het capaciteitsverlies groter zijn. Na verloop van tijd stapelen deze opslageffecten zich op, waardoor een oudere powerbank tussen gebruiksmomenten sneller “leeg” lijkt te raken.

Hoeveel vermogensverlies is normaal wanneer een powerbank niet wordt gebruikt

Zelfs als een powerbank helemaal niet wordt aangeraakt, zal een kleine hoeveelheid lading langzaam verdwijnen. Dit komt doordat op lithium gebaseerde batterijen een zelfontladingskarakteristiek hebben. Voor lithium-ionbatterijen, die vaak in powerbanks van hogere kwaliteit worden gebruikt, ligt de typische zelfontladingssnelheid rond de 2–3% per maand. Dit komt overeen met gebruikelijke opslagomstandigheden. Lithium-polymeerbatterijen, die lichter en flexibeler zijn, verliezen doorgaans iets meer lading, ongeveer 5% per maand. Factoren zoals batterijkwaliteit, opslagtemperatuur en leeftijd kunnen deze schattingen beïnvloeden.

Wanneer je powerbank zich echter ongebruikelijk snel ontlaadt, kan dit duiden op cellendegradatie of een intern defect… Dit kan veroorzaakt worden door goedkope interne componenten of een te hoog stand-by verbruik van de regelcircuits.

Vergelijkingstabel: normaal vs. abnormaal vermogensverlies bij ongebruikte powerbanks

Hoe lang gaan powerbanks mee wanneer ze niet worden gebruikt?

De houdbaarheid van een powerbank hangt af van twee belangrijke factoren: of hij nog inschakelt wanneer je hem nodig hebt, en hoeveel batterijcapaciteit er na maanden of jaren opslag nog over is.

Functioneel niveau (werkt hij nog?)

Een goede powerbank kan zijn lading doorgaans drie tot zes maanden vasthouden met minimaal verlies, mits hij correct wordt opgeslagen. Het grootste probleem ontstaat wanneer een powerbank gedurende lange tijd volledig leeg wordt achtergelaten. In dat geval kan hij in een diepontlaadbeveiligingsmodus terechtkomen, waardoor hij dood lijkt. Deze veiligheidsfunctie voorkomt dat de spanningzodanig afneemt dat de cellen permanent beschadigd raken.

Om je powerbank in werkende staat te houden, is het aan te raden hem elke twee tot drie maanden opnieuw op te laden. Deze gewoonte zorgt voor een optimaal laadniveau, waardoor de interne circuits actief en gebruiksklaar blijven wanneer je ze nodig hebt.

Batterijgezondheidsniveau (veroudert hij?)

Zelfs wanneer ze niet worden gebruikt, verliezen lithium-ion- en lithium-polymeercellen geleidelijk capaciteit door kalenderveroudering. Dit is een natuurlijke chemische reactie die zich voordoet, ongeacht het aantal laadcycli. Onder ideale opslagomstandigheden en bij een laadniveau van 60%–80% behouden de meeste lithium-powerbanks het grootste deel van hun capaciteit gedurende meerdere jaren. Toch kunnen ze in een periode van drie tot vijf jaar nog steeds ongeveer 20% verliezen.

Om een powerbank gezond en functioneel te houden, moet je hem correct opslaan en periodiek opladen. Een goede opslag verhindert dat de batterij voortijdig slijt, terwijl onderhoudsladingen ervoor zorgen dat je noodstroombron beschikbaar blijft wanneer je hem echt nodig hebt.

Hoe je het stand-by batterijverbruik van een powerbank vermindert

1. Opslaan met een optimaal laadniveau (50%–80%)

Lithiumbatterijen presteren het best wanneer ze op een gemiddeld laadniveau worden gehouden. Een powerbank langdurig op 100% bewaren zet de cellen onder spanning, terwijl volledig ontladen tot nul schade door diepe ontlading kan veroorzaken. Bewaar je powerbank idealiter op ongeveer driekwart lading en laad hem opnieuw op wanneer hij rond de helft komt. Deze “Goudlokje-zone” houdt de batterijchemie in balans en helpt capaciteitsverlies te minimaliseren.

2. Vermijd blootstelling aan warmte

Warmte kan batterijen beschadigen. Hogere temperaturen versnellen interne chemische reacties, wat de zelfontladingssnelheid verhoogt. Bewaar een powerbank nooit in hete omgevingen. Kies voor langdurige opslag altijd een koele, droge plek.

3. Elke 2–3 maanden opladen en ontladen

Batterijen blijven graag actief. Als je je powerbank lange tijd niet gebruikt, laad hem dan volledig op, verbruik een deel van de opgeslagen energie en berg hem vervolgens op met ongeveer 60%–70% lading. Deze werkwijze houdt de interne chemie in balans en voorkomt prestatieverlies.

4. Kies vanaf het begin voor kwaliteit

Powerbanks van hoge kwaliteit gebruiken premium batterijcellen en goed ontworpen elektronica, wat helpt om het stand-by stroomverbruik te minimaliseren. Kies voor gerenommeerde merken met robuuste veiligheidsfuncties en bewezen prestaties. Powerbanks van UGREEN hebben meestal verschillende beveiligingsmaatregelen, waaronder bescherming tegen overladen, diepontlading, kortsluiting, overstroom, overspanning en temperatuur. Daarnaast herkennen ze aangesloten apparaten intelligent en passen ze het laadvermogen automatisch aan, zodat zelfs powerbanks met hoge capaciteit veilig en betrouwbaar blijven tijdens snelladen.