Thunderbolt 5 vs. Thunderbolt 4: wat is er echt veranderd (en wie moet upgraden)

Wanneer je ooit een voortgangsbalk tergend traag over je scherm hebt zien rollen terwijl je een 4K-project naar een externe SSD kopieerde — monitors die flikkeren, een dock die heet wordt, een laptopbatterij die leegloopt, ondanks dat deze “ingeplugd” is — dan ben je al bekend met de frustratie van het bereiken van de grenzen van Thunderbolt 4. Ik ben daar geweest.

Twee 4K-schermen, een externe NVMe en een Ethernet-kabel die allemaal vechten om dezelfde 40Gbps-pijp. Er moet altijd iets toegeven.

Thunderbolt 5 (TB5) vs. Thunderbolt 4 (TB4) is niet zomaar een kleine spec-upgrade. Het is een echte overgang van generaties. Maar maakt het ook echt uit voor jouw workflow, of is dit weer zo’n upgradecyclus die je veilig kunt negeren?

Laten we het uitpluizen.

Wat zijn de belangrijkste verschillen tussen Thunderbolt 5 en Thunderbolt 4?

Thunderbolt 5 verdubbelt de basisbandbreedte naar 80 Gbps (in plaats van 40 Gbps), ondersteunt tot 120 Gbps met Bandwidth Boost, verdubbelt PCIe-datasnelheden voor opslag en eGPU’s, voegt DisplayPort 2.1 toe voor ondersteuning van meerdere 8K-schermen en verhoogt de maximale power delivery naar 240 W.

Hier is de volledige vergelijking, gebaseerd op Intel’s officiële Thunderbolt 5 Technology Brief:

Dus hoe hebben ze de snelheid verdubbeld zonder de USB-C-connector te veranderen?

Het korte antwoord is PAM-3 signalling.In plaats van de eenvoudige aan-uit-pulsen die TB4 hanteert, verstuurt TB5 gegevens in signalen met drie niveaus, wat resulteert in een grotere hoeveelheid informatie in elke klokcyclus… Het werkt met bestaande USB-C-kabels tot 1 meter, wat betekent dat je geen propriëtaire connectors of adapters nodig hebt om te beginnen. Je hebt wel een TB5-geclassificeerde kabel nodig.

Je oude TB4-kabel past fysiek gewoon, maar begrenst je op 40 Gbps.

Hoeveel sneller is Thunderbolt 5 in de praktijk?

Externe SSD-overdrachten zijn ruwweg 2–2,5x sneller op Thunderbolt 5, met praktijkbenchmarks die leessnelheden van 5000–6000 MB/s laten zien versus het plafond van TB4 van ongeveer 3.000 MB/s.

OWC’s Envoy Ultra TB5 haalt ~6500 MB/s sequentiële leessnelheden op een M4 Pro MacBook, en Sabrent’s Rocket XTRM 5 haalt ~6000 MB/s lezen en ~5100 MB/s schrijven. TB4 stopt in de praktijk bij ongeveer 2800–3000 MB/s. Dat is geen marginale verbetering.

In praktische termen wordt een videoproject van 100 GB in ongeveer 20 seconden gekopieerd via TB5 versus ongeveer 45 seconden op TB4. Dat verschil telt snel op als je dit tien keer per dag doet. Zelfs wanneer opslag via een TB5-dock loopt in plaats van via een directe verbinding, levert het nog steeds ongeveer 4.000–5.800 MB/s, vergeleken met TB4-docks die in de praktijk stoppen bij 1.500–2.500 MB/s.

En de vergelijking met interne opslag is veelzeggend.

De interne SSD van de M4 Pro Mac mini levert ongeveer 6000 MB/s lezen en 5200 MB/s schrijven in AppleInsider’s BlackMagic-tests. MacRumors mat de OWC Envoy Ultra op ongeveer 5300 MB/s lezen en 5250 MB/s schrijven via TB5, terwijl tests van Newsshooter consistente leessnelheden boven 6000 MB/s bevestigden.

Voor de meeste workflows is dat verschil echter niet merkbaar. En wanneer Apple € 200 vraagt om intern van 512 GB naar 1 TB te gaan, begint een externe Thunderbolt 5-schijf van 2 TB rond de € 330 opeens een slimmere investering te lijken.

Eén kanttekening: je SSD moet wel mee kunnen. TB5 maakt een trage schijf niet magisch sneller, en zelfs goede Thunderbolt 5-SSD’s hebben een SLC-cachelimiet. Tests van de Eclectic Light Company lieten zien dat snelheden daalden van 5,5 GB/s naar ongeveer 1,4 GB/s na 50–64 GB aan aanhoudende schrijfacties, en OWC’s eigen specificaties bevestigen dat aanhoudende schrijfsnelheden op het 2TB-model uitkomen op ongeveer 1.350 MB/s.

Voor dagelijks gebruik en veeleisende videobewerking merk je dat niet. Maar als je regelmatig 60 GB+ in één burst verplaatst, wint de interne SSD nog steeds.

De interface is slechts zo snel als de schijf erachter.

Wat is Thunderbolt 5 Bandwidth Boost?

Bandwidth Boost is een automatische instelling die de bandbreedte van Thunderbolt 5 op een asymmetrische manier herverdeelt: tot 120 Gbps downstream (en 40 Gbps upstream) wanneer je systeem veel displayverkeer opmerkt.rt. Het schakelt in zonder enige input van de gebruiker.

Let op: standaard draait TB5 op 80 Gbps, gelijk verdeeld in beide richtingen. Maar meerdere schermen met hoge resolutie en hoge refresh rates aansturen is vooral eenrichtingsverkeer. De data gaat naar de monitoren, niet terug van de monitoren.

Dus zodra TB5 display-zwaar verkeer detecteert, schakelt het automatisch naar 120 Gbps uitgaand en 40 Gbps inkomend.

Waarom is dat belangrijk?

Omdat zonder Bandwidth Boost dubbele 8K op 60Hz niet mogelijk zou zijn binnen de symmetrische 80Gbps-modus van TB5. Met Bandwidth Boost krijg je genoeg ruimte voor die zware displays, terwijl je nog steeds 40 Gbps upstream overhoudt voor opslag, netwerken en randapparatuur.

Een nadeel is dat de uploadsnelheid afneemt naar 40Gbps wanneer je grote bestanden uploadt terwijl je tegelijkertijd meerdere hoge resolutie displays aanstuurt… Voor de meeste mensen is dat onzichtbaar. Je zou iets moeten doen als een livestream uploaden naar een 4K-ingestserver terwijl je tegelijk drie 4K-monitoren gebruikt om het te merken.

En zelfs dan is 40Gbps upstream nog steeds de volledige bandbreedte van Thunderbolt 4.

Hoeveel monitoren kun je met Thunderbolt 5 draaien?

Thunderbolt 5 ondersteunt tot drie 4K-displays op 144Hz, twee 8K-displays op 60Hz met Display Stream Compression (DSC), of één enkel display tot 540Hz. Dat is een flinke stap omhoog ten opzichte van Thunderbolt 4’s maximum van twee 4K-schermen op 60Hz.

De limiet van TB4 van twee 4K@60Hz-displays is al lang een pijnpunt voor gebruikers met meerdere schermen. Content creators, developers en financieel analisten die drie of meer schermen gebruiken, lopen hier steeds tegenaan. De integratie van DisplayPort 2.1 in TB5 maakt die upgrade mogelijk: hetzelfde displayprotocol dat in de nieuwste losse monitoren wordt gebruikt, maar nu getunneld via de Thunderbolt-verbinding.

Voor video-editors houdt dit in dat ze met een enkele TB5-kabel vanaf één dock een kleurkritische referentiemonitor, een timelinescherm en een tools-/previewpaneel kunnen bedienen… Voor gamers betekent het dat 4K@240Hz nu haalbaar wordt via Thunderbolt, iets wat op TB4 totaal buiten bereik lag.

Er is wel een Mac-specifieke kanttekening die het waard is om te benoemen.

macOS beperkt momenteel externe displays tot twee per Thunderbolt-poort op een M4 Pro, ongeacht wat het dock technisch aankan. De M4 Max ondersteunt in totaal tot vier externe displays. Windows ondersteunt de volledige displayspec van TB5 zonder deze beperkingen. Voor kopers in de Europese creatieve markt, waar Mac-gebruik hoog is, is dat relevant.

Wie een dock koopt specifiek voor drie 4K-schermen op een Mac, moet dus eerst zijn chipconfiguratie checken.

Levert Thunderbolt 5 genoeg stroom om je laptoplader te vervangen?

Thunderbolt 5 ondersteunt tot 240 W power delivery via USB PD 3.1 EPR. Dat is meer dan genoeg om gaminglaptops en mobiele workstations via één kabel vanuit een dock op te laden.

De grens van TB4 van 100 W (soms 140 W in latere versies) zorgde ervoor dat veel laptops niet goed functioneerden. Gaminglaptops en high-end werkstations verbruiken onder belasting tussen de 180 en 230 W, wat inhoudt dat je nog steeds een losse lader moest gebruiken.men, zelfs wanneer je laptop aan een dock hing. Niet ideaal voor een “single-cable desk setup”.

Het maximum van 240 W van TB5 verandert dat echt. Eén kabel van dock naar laptop verwerkt nu displays, data, opslag, netwerken en gelijktijdig opladen op volle snelheid. Geen losse lader die je bureau rommelig maakt.

Een praktische noot: de meeste huidige TB5-docks leveren 140 W, wat voldoende is voor het overgrote deel van de professionele laptops, inclusief 16-inch MacBook Pro’s. De UGREEN Revodok Maxidok 17-in-1 Thunderbolt™ 5 Docking Station tilt dit op naar 240 W, genoeg voor zelfs de meest stroomhongerige gamingmachines.

Is Thunderbolt 5 achterwaarts compatibel met oudere apparaten?

Ja. Thunderbolt 5-poorten zijn volledig achterwaarts compatibel met Thunderbolt 4-, Thunderbolt 3- en USB4-apparaten. Je bestaande kabels en randapparatuur blijven gewoon werken. Ze draaien alleen op hun oorspronkelijke snelheid.

Dat is de geruststelling die de meeste mensen nodig hebben voordat ze investeren. Je hoeft niet alles in één keer te vervangen. Een TB4-dock dat op een TB5-laptoppoort wordt aangesloten, werkt perfect op TB4-snelheid (40 Gbps). Een externe TB3-SSD werkt nog steeds. Je USB-C-randapparatuur wordt niet opeens incompatibel.

Bij het ontgrendelen van alle TB5-snelheden is een TB5-geclassificeerde kabel vereist… Passieve kabels werken op volle snelheid tot ongeveer 1 meter. Voor langere afstanden (tot 2m) heb je een actieve kabel nodig. OWC maakt de eerste gecertificeerde 2m TB5-kabel voor ongeveer € 80.

Opvallend is dat sommige TB3-accessoires compatibiliteitsproblemen kunnen hebben met specifieke TB5-controllers. De UGREEN Revodok Max 2131 vermeldt bijvoorbeeld officieel compatibiliteit met TB4 en USB4, maar geeft aan dat TB3 niet wordt ondersteund.Zorg ervoor dat je de compatibiliteitslijst eerst doorneemt als je oudere TB3-randapparatuur wilt combineren met een nieuwe dock…

En de connector? Exact dezelfde USB-C. Geen adapters, geen dongles, geen propriëtaire onzin.

Wat is het verschil tussen Thunderbolt 5 en USB4?

Thunderbolt 5 garandeert minimaal 80 Gbps bandbreedte, verplichte Intel-certificering en een basisset aan functies waaronder PCIe tunnelling en ondersteuning voor meerdere displays. USB4 v2 kan theoretisch TB5-snelheden evenaren, maar fabrikanten mogen zelf kiezen welke functies ze opnemen, waardoor prestaties sterk verschillen tussen apparaten.

De simpelste manier om ernaar te kijken: Thunderbolt 5 is de volledig uitgeruste specificatie waarbij elke functie inbegrepen, gegarandeerd en getest is volgens dezelfde standaard. USB4 v2 is het flexibelere alternatief waarbij functies zoals PCIe tunnelling, eGPU-ondersteuning en display-output allemaal optioneel zijn.Het label geeft aan “USB4”, maar de werkelijke prestaties van een apparaat zijn volledig afhankelijk van de uitvoering door de fabrikant…

Zoals het technische overzicht van Granite River Labs uitlegt, komt het belangrijkste verschil erop neer dat ondersteunende functies bij USB4 grotendeels optioneel zijn door de open aard van de specificatie.

In de praktijk kan een “USB4 v2”-poort de volledige 80Gbps leveren, of slechts 40Gbps met optionele functies eruit gestript.

Het certificeringsproces van Intel stelt dat elk Thunderbolt 5-apparaat verplichte tests ondergaat voordat het het merk kan dragen. Deze tests omvatten bandbreedte, energielevering en interoperabiliteit… USB4 kent geen vergelijkbare verplichte certificering, wat betekent dat twee apparaten met dezelfde USB4-branding sterk verschillende prestatieniveaus kunnen bieden.

Voor kopers is de regel simpel: als de poort het Thunderbolt 5-bliksemsymbool draagt, kun je de specificatie op het eerste gezicht vertrouwen. Als er “USB4” staat, loont het om de kleine lettertjes te lezen voordat je koopt.

Wie heeft Thunderbolt 5 op dit moment echt nodig?

Als je regelmatig met grote bestanden op externe opslag werkt, meer dan twee 4K-displays nodig hebt, of bruikbare eGPU-gamingprestaties wilt, is Thunderbolt 5 een zinvolle upgrade. Voor algemeen kantoorwerk en webbrowsen heeft Thunderbolt 4 nog meer dan genoeg leven in zich.

Content creators

Dit is de groep die het meest profiteert. Video-editors die werken met 4K/6K/8K ProRes-footage, color graders met referentiemonitors, fotografen die dagelijks honderden RAW-bestanden verplaatsen. TB5 lost echte problemen op in al deze workflows.

De killer feature is dat externe SSD-snelheden in de buurt komen van interne opslagprestaties. Voor Mac-gebruikers betekent dat betaalbare opslaguitbreiding in plaats van Apple’s meerprijs betalen voor een grotere interne SSD. En ondersteuning voor meerdere displays via één enkele dockkabel betekent een netter bureau met minder adapters.

Eén enkele UGREEN Revodok Maxidok Thunderbolt™ 5 Docking Station vervangt de wirwar van hubs, adapters en kabelsplitters waarmee veel creators nu worstelen. Als je regelmatig grote bestanden verplaatst en meerdere monitoren gebruikt, is TB5 geen luxe. Het is de oplossing voor de bottleneck.

Gamers

De PCIe-bandbreedte neemt toe van 32 Gbps (Gen 3) naar 64 Gbps (Gen 4), wat resulteert in duidelijke, maar afhankelijk van de werklast, eGPU-verbeteringen… Benchmarks van eGPU.io tonen een RTX 4080 via TB5 op 157 FPS in Cyberpunk 2077, versus 68 FPS via TB3. Dat is een verbetering van 2,3x. TB5 eGPU-setups leveren nu ongeveer 70–80% van native desktop GPU-prestaties.

Maar hou je verwachtingen realistisch. TB5 eGPU’s blijven nog steeds ongeveer 13–14% achter op OCuLink en 19–25% op native desktopvideokaarten. Voor competitief gamen is een desktop nog steeds de betere keuze. Maar voor laptopgamers die thuis op hun bureau desktopklasse graphics willen, verandert TB5 de vergelijking echt. En 4K@240Hz via één kabel? TB4 kwam daar niet eens in de buurt.

Programmeurs en engineers

Snelle externe opslag voor grote codebases, virtuele machines, Docker-containers en ML-datasets. Drie monitoren (IDE, terminal, docs, browser) via één dockverbinding. Bedraad 2.5GbE of 10GbE Ethernet voor lokaal serverwerk. TB5 vinkt al deze hokjes aan.

Dat gezegd hebbende: de meeste development-workflows zijn CPU- en RAM-gebonden, niet bandbreedte-gebonden. Als je setup prima draait op TB4, is er geen haast.TB5 begint pas echt aantrekkelijk te worden wanneer je virtuele machines of grote containerafbeeldingen vanuit externe opslag draait terwijl je drie of meerdere displays controleert…

Kantoor- en productiviteitsgebruikers

Voor de meeste kantoorwerkers? TB4 is nog steeds ruimschoots voldoende. E-mail, documenten, videogesprekken en één monitor komen niet eens in de buurt van de bandbreedtelimieten van TB4.

De reden om te upgraden is hier smaller: als je uitbreidt naar een setup met drie monitoren, regelmatig grote bestanden tussen schijven verplaatst, of als de IT-afdeling van je bedrijf standaardiseert op TB5-docks voor flexplekken, dan is het logisch. Anders: bespaar je geld en blijf bij wat werkt.

Welke apparaten ondersteunen Thunderbolt 5 op dit moment?

Begin 2026 is Thunderbolt 5 beschikbaar op Apple’s M4 Pro/Max en M5 Pro MacBooks, de Mac mini met M4 Pro, een groeiend aantal high-end Windows gaming- en workstationlaptops, en ongeveer 15+ gecertificeerde dockingstations.

Laptops: Apple loopt voorop in de geïnstalleerde basis van TB5. De MacBook Pro met M4 Pro of M4 Max (uitgebracht in november 2024) en de M5 Pro (uitgebracht eind 2025) zijn allemaal uitgerust met drie TB5-poorten. Aan Windows-kant gaat het vooral om gaming- en workstationmachines: MSI Titan/Raider/Vector, ASUS ROG Strix SCAR 18, Razer Blade 18, Alienware Area-51, HP ZBook Fury, Dell Pro Max 16 en Lenovo Legion 9i. De basis M4 en M5 MacBook Pro’s, en de basis Mac mini, worden alleen met TB4 geleverd.

Desktops: de Mac mini met M4 Pro heeft drie TB5-poorten.Voor Windows-desktops is een premium Z890-moederbord vereist dat is uitgerust met de TB5 of de ASUS ThunderboltEX 5 aansluiting…

Randapparatuur: dockingstations zijn de meest volwassen TB5-productcategorie, met inmiddels 15+ gecertificeerde modellen op de markt. Externe TB5-SSD’s zijn beschikbaar, maar nog relatief zeldzaam. TB5 eGPU-behuizingen komen op. En TB5-native monitoren? Vrijwel onbestaand. Dat is nog steeds het grootste gat in de TB5-productlijn.

Maar laten we eerlijk zijn: TB5 zit nog duidelijk in de early-adopterfase. Native Thunderbolt 5-integratie is momenteel beperkt tot Intels discrete controllerplatform. Geen enkele Intel CPU heeft TB5 al direct op de processor geïntegreerd, en volgens schattingen van de USB-IF komt brede adoptie pas rond 2027.

Maar aan Mac-zijde is het er nu al, en high-end Windows gaminglaptops halen snel in.

Voor Europese lezers: Apple’s TB5-producten zijn breed verkrijgbaar in het VK, Duitsland, Frankrijk, Spanje en Nederland. Windows TB5-laptops van MSI, ASUS en Razer worden via regionale retailers geleverd, al varieert de voorraad per model.

Wat zijn de beste Thunderbolt 5-dockingstations?

De beste TB5-dock hangt af van je prioriteiten. Voor prijs-kwaliteit lopen de UGREEN Revodok Maxidok 10-in-1 Thunderbolt™ 5 Docking Station en Plugable TBT-UDT3 voorop met ongeveer €239,99 / €299,95. Voor het grootste aantal poorten is de CalDigit TS5 Plus (€499) moeilijk te overtreffen. Voor ingebouwde SSD-opslag bevat de Kensington SD7100T5 (€449) een M.2 PCIe 4.0-slot.

P.S.: De prijzen van andere merken zijn alleen ter referentie.

De markt voor Thunderbolt 5-docks is snel volwassen geworden. Een snelle blik op de belangrijkste concurrenten:

CalDigit TS5 Plus levert 20 poorten en 10GbE-netwerken. De meest volledig uitgeruste optie voor gebruikers die maximale connectiviteit nodig hebben.Toch wordt hij warm onder zware druk, en de prijs zorgt ervoor dat hij voor veel mensen moeilijk toegankelijk is…

Plugable TBT-UDT3 matcht UGREEN qua prijs met 11 poorten en voegt Thunderbolt Share-ondersteuning toe voor pc-naar-pc bestandsoverdracht. Een sterke allrounder als je die functie nodig hebt.

Kensington SD7100T5 onderscheidt zich met een ingebouwd M.2 SSD-slot en CompactFlash-reader, gericht op fotografen en videografen die geïntegreerde opslaguitbreiding willen. Hij wordt ook geleverd met 3 jaar garantie, wat relevant is voor professioneel gebruik.

Anker Prime Thunderbolt 5 bevat ingebouwde HDMI 2.1- en DisplayPort 2.1-uitgangen (iets wat de meeste TB5-docks missen), plus actieve koeling met een LED-statusdisplay.

UGREEN Revodok Maxidok 10-in-1 Thunderbolt™ 5 Docking Station

Dit is de value pick. Rond ~€239,99 (vaak afgeprijsd vanaf €299,99) levert hij 120Gbps unidirectionele dataoverdracht, high-end ondersteuning voor meerdere displays, 140W opladen met hoog vermogen, 1Gbps Gigabit Ethernet en een stil koeldesign dat geen extra ventilatorgeluid aan je bureau toevoegt.Het is een compleet kantoorexpansiehub met externe opslag, een dubbel display, een bedraad netwerk, randapparatuur en het opladen van laptops via één enkele Thunderbolt-kabel…

Voor de meeste professionele setups (een MacBook Pro met twee externe monitoren, een SSD en een bedrade netwerkverbinding) dekt de 10-in-1 alles, tegen een prijs die duidelijk lager ligt dan CalDigit en Kensington. Als 10 poorten en 140W opladen genoeg zijn voor jouw behoeften, is dit het dock om te kopen.

UGREEN Revodok Maxidok 17-in-1 Thunderbolt™ 5 Docking Station

Voor gebruikers die echt alles uit één dock willen halen, is de 17-in-1 het vlaggenschip. Hij voegt snelle M.2-opslaguitbreiding toe, zodat je SSD in het dock zelf zit, zonder externe behuizing. Daarnaast bevat hij 240 W power delivery voor gaminglaptops en workstations, 2.5G Ethernet voor snellere netwerkoverdrachten en een zink-aluminium behuizing met geavanceerde warmteafvoer en circuitbeveiliging. Dit is een permanent bureau-dock, gebouwd voor studio-omgevingen waar het de hele dag, elke dag draait.

Als je specifiek HDMI- of DisplayPort-uitgangen nodig hebt (in plaats van TB5-downstreampoorten), dan heeft de Anker Prime die voor € 399. En als 10GbE-netwerken essentieel zijn, is de CalDigit TS5 Plus de enige optie voor € 499. Maar voor de combinatie van poortaantal, opslaguitbreiding en laadvermogen? Dan is de 17-in-1 echt moeilijk te evenaren.

Is het tijd om de overstap naar Thunderbolt 5 te maken?

Die frustratie over bandbreedte uit de introductie? TB5 lost dat eindelijk goed op. Dubbele basissnelheid, drievoudige displaycapaciteit en genoeg power delivery om die aparte lader weg te laten. Dit zijn geen incrementele verbeteringen. Dit is het verschil tussen een setup die werkt en een setup die zonder compromissen werkt.

Ik zal eerlijk zijn: als je huidige TB4-configuratie je geen problemen met zich meebrengt, is er geen reden tot haast… TB5 is een significante upgrade voor professionals die dagelijks tegen de limieten van TB4 aanlopen: video-editors, power users met meerdere monitoren en eGPU-gamers. Voor iedereen is het een verstandige future-proof keuze wanneer je toch al je laptop upgradet of je bureau-opstelling opnieuw opbouwt. Geen reden om werkende spullen weg te gooien.

Als je wel helemaal opnieuw opbouwt, begin dan met het dock.

Een TB5-dockingstation is achterwaarts compatibel met TB4 en TB3, dus het werkt vandaag met je huidige laptop en ontgrendelt volledige snelheid zodra je volgende machine TB5-poorten heeft.

De UGREEN Revodok Maxidok Thunderbolt™ 5 Docking Station-reeks, van de 10-in-1 voor gestroomlijnde professionele setups tot de 17-in-1 voor volledige vlaggenschipuitbreiding, geeft je die basis zonder de premiumprijzen van CalDigit of Kensington.

Het productaanbod is nog jong, maar de technologie is klaar. En in tegenstelling tot de meeste spec-upgrades levert deze er daadwerkelijk iets op dat je voelt elke keer dat je inplugt.